"Tato, a dlaczego ten przystanek nazywa się..." - Kraków, Kuźnicy Kołłątajowskiej

Jadąc aleją 29 Listopada w kierunku Warszawy, za dwoma wiaduktami kolejowymi natykamy się na zespół przystanków autobusowych o nazwie Kuźnicy Kołłątajowskiej. Jego nazwa pochodzi oczywiście od ulicy o identycznej nazwie, lecz kto wie, czym owa Kuźnica była? Większości Krakowian kojarzy się zapewne jedynie z problematycznym osiedlem, gdzie korki są codziennością.

Kuźnica Kołłątajowska była grupą działaczy społecznych i politycznych oraz publicystów i literatów z okresu Sejmu Czteroletniego. Ludzie ci stanowili lewicę w stosunku do Stronnictwa Patriotycznego. Nazwa ma swoje źródło w ich przeciwnikach politycznych, którzy wyprowadzili ją od osoby księdza Hugona Kołłątaja, skupiającego wokół siebie działaczy Kuźnicy. Ugrupowanie działało w okresie od końca czerwca roku 1789 do lipca roku 1792.

Celem zasadniczym grupy było zorganizowanie planowej propagandowej akcji politycznej, która wspierałaby skrzydło reformatorskie w Sejmie Czteroletnim. Kuźnica upowszechniała hasła rewolucji francuskiej, w pamfletach (krótkich rozprawach i broszurach) krytykowała przywileje stanowe i stosunki feudalne. Zebrania odbywały się najczęściej w domu Kołłątaja w Warszawie, przy ulicy Czerniakowskiej, nr taryfy 3007. Dzisiaj miejsce to stanowi wylot ulicy Łazienkowskiej w Czerniakowską i graniczy z terenami klubu Legia Warszawa.

Filarami Kuźnicy Kołłątajowskiej, poza samym Hugonem Kołłątajem, byli m.in. Franciszek Salezy Jezierski, Franciszek Ksawery Dmochowski, Franciszek Zabłocki czy Józef Meier (Mejer), a okazyjnie współpracowali z nią także inni twórcy i działacze, jak choćby Julian Ursyn Niemcewicz czy Jan Śniadecki.

www.gazetakrakowska.pl

Hugo Kołłątaj na obrazie Józefa Peszki z roku 1791 (www.rp.pl)