Stacje kolejowe Polski - Gdańsk Główny

Pierwsza linia kolejowa w Gdańsku została otwarta w 1852. Około 1867 w rejonie dzisiejszego Dworca Głównego zbudowano niewielki, prowizoryczny dworzec pasażerski Gdańsk Brama Wyżynna. Dostęp do niego był jedynie od zachodu, od strony położonej wyżej tzw. "Promenady" (ul. 3 Maja). Od wschodu dworzec od miasta oddzielała jeszcze fosa nowożytnych fortyfikacji Gdańska. Dworzec można było zacząć rozbudowywać dopiero po zasypaniu starej fosy i zlikwidowaniu zachodnich bastionów.

Reprezentacyjny i przestronny Dworzec Główny został wybudowany w latach 1894-1900, w stylu tzw. "gdańskiego renesansu". Projektantami kompleksu dworcowego byli Alexander Rundel, Paul Thomer i Georg Cuny. Jest zlepkiem eklektycznych form renesansu i baroku. Gmach dworca i wieżę zbudowano z cegły i bogato ozdobiono piaskowcem z Wartkowic. 28 października 1900 oddano do użytku część główną, tzw. Empfangsgebäude (budynek powitalny); uroczyste otwarcie całości nastąpiło 30 października 1900 r. Wieża o wysokości 50 m (z zegarami) została zbudowana w latach 1900-1903. Spełniała funkcję ukrytej, wkomponowanej w zabudowę wieży ciśnień, do czasu zelektryfikowania kolei. Stary dworzec "Brama Wyżynna" zamknięto 30 października 1896 i rozebrano w czasie budowy nowego dworca.

Układ dworca odpowiadał najnowszym ówcześnie osiągnięciom i wymogom. Wyposażony został w dużą halę recepcyjną z kasami, przechowalnię bagażu, budki telefoniczne, urząd telegraficzny, komisariat policji, poczekalnie wspólną dla klas I i II, oraz osobne dla III i IV klasy, umywalnię, toaletę męską oraz damską i bufet.

Wybudowanie dworca spowodowało zmiany w tej części miasta. Okolice w pobliżu stały się terenami atrakcyjnymi dla inwestorów, przede wszystkim branży hotelarskiej. Jednak już niedługo po uruchomieniu wskazywano na jego niefortunną lokalizację między miastem a Górą Gradową, w wyniku której niemożliwa była jego rozbudowa w miarę zwiększających się potrzeb miasta.

W 1945 został podpalony, a po II wojnie światowej odrestaurowany. Wieża uniknęła spalenia.

Kompleks dworcowy, oprócz kas biletowych i stanowiska informacji kolejowej, mieści różnego rodzaju sklepy i kilka punktów małej gastronomii. Główną halę dworca z wyjściem w kierunku peronów SKM łączy korytarz z punktami handlowymi. Po zachodniej stronie stacji zlokalizowany jest dworzec autobusowy, połączony z dworcem przejściem podziemnym.

Położony na południe od dworca budynek przy ul. Podwale Grodzkie powstał w 1910 i mieścił wówczas siedzibę naczelnika stacji. Po 1945 w budynku mieściła się przychodnia kolejowa. Obecnie w budynku trwają prace mające na celu jego przekształcenie na hotel i browar restauracyjny.

Na stacji znajdują się dwa przejścia podziemne. Krótsze łączy główną halę dworca z peronami 1 i 2. Dłuższe przejście, pełne sklepów i punktów gastronomicznych, łączy wszystkie pięć peronów, biegnąc od dworca autobusowego poprzez schody ruchome, pod peronami, i dalej pod ulicą Podwale Grodzkie. Przejście to umożliwia także dostęp do przystanków tramwajowych, zarówno od strony Podwala Grodzkiego, jak i ulicy 3 Maja (przy dworcu autobusowym). Na stacji znajduje się również nieczynny tunel bagażowy z nieużywanymi windami towarowymi.

Poprzednia stacja kolejowa, Dworzec Brama Wyżynna, której tory znajdowały się w tym samym miejscu, posiadała jedynie przejście naziemne, obecnie nieistniejące, zwane od swego kształtu „trąbą słonia”.

Stacja posiada w sumie pięć peronów, w tym dwa wyspowe, przeznaczone do obsługi ruchu regionalnego i dalekobieżnego, a także trzy perony obsługujące pociągi Szybkiej Kolei Miejskiej. Wszystkie perony są w większości zadaszone. Perony numerowane są począwszy od zachodniej części stacji.

• Peron 1 (niski) – przyjmuje pociągi z zachodniej części Pomorza oraz te rozpoczynające bieg w Gdyni – odjeżdżające w kierunku Tczewa, a także pociągi z południa kończące tutaj bieg.
• Peron 2 (niski) – przyjmuje pociągi z całego kraju, przyjeżdżające z kierunku Tczewa i kończące bieg w Gdyni, ewentualnie zmierzające przez Gdynię na zachód. Na peronie znajduje się pomieszczenie dyżurnego ruchu peronowego. 
• Peron 3 (wysoki) – krawędź od strony peronu drugiego służył pociągom SKM nie kończącym biegu na stacji Gdańsk Gł. – to jest odjeżdżających lub przyjeżdżających z Tczewa. Druga krawędź spełniała podobne funkcje jak perony 4 i 5. 9 sierpnia 2013 rozpoczęła się przebudowa peronu na wyspowy, z przeznaczeniem dla pociągów SKM do przystanku Gdańsk Śródmieście, w wyniku której nadano mu historyczny wygląd ze stylizowanymi lampami oświetleniowymi. Przebudowa ta wymusiła konieczność rozbiórki znajdującego się pod peronami 3 i 4 schronu przeciwlotniczego z II wojny światowej. 
• Perony 4 i 5 (wysokie) – obsługują pociągi SKM kończące bieg na stacji Gdańsk Gł., a następnie rozpoczynające przejazd w przeciwnym kierunku. Dawniej z peronu 5 odjeżdżały pociągi SKM do Nowego Portu. Przedłużenie linii 250 do stacji Gdańsk Śródmieście spowoduje znaczące zmniejszenie ruchu przy tych peronach.