Stacje kolejowe Polski - Gliwice

Dworzec kolejowy w Gliwicach to drugi największy tego typu obiekt w obrębie konurbacji górnośląskiej. Większy jest tylko dworzec w Katowicach. Przez gliwicką stację kolejową przebiega linia kolejowa 137, będąca częścią europejskiej linii kolejowej E 30. Dodatkowo od gliwickiej stacji rozpoczynają się linie w kierunku zachodnim - 168 oraz wschodnim 141, 147 i 200. Wszystkie linie są normalnotorowe i zelektryfikowane.

2 października 1845 otwarto linię kolejową łączącą Wrocław z Gliwicami, wraz z którą wybudowano gliwicki dworzec. Budowę linii zakończono ostatecznie 3 października 1846 w Mysłowicach. Linia liczyła 196,3 km, a otwarcia dokonał król pruski Fryderyk Wilhelm IV.

Po raz pierwszy budynek dworca rozbudowano w 1873 roku. W 1913 roku powstał projekt rozbudowy dworca do obecnych rozmiarów, który został kilkukrotnie zmodyfikowany zanim doczekał się realizacji. Po przerwie spowodowanej I wojną światową, w 1923 roku podjęto przebudowę otoczenia dworca. Sam obiekt oddano finalnie do użytku 9 grudnia 1925.

1 czerwca 1957 zakończono elektryfikację linii kolejowej do Warszawy Wschodniej, wraz z którą zelektryfikowano stację Gliwice. Elektryfikacja kolejnych linii trwała do 23 grudnia 1980. W 1993 roku rozbudowano dworzec poprzez dobudowę czwartego peronu. Powstał on w miejscu trzeciego peronu bagażowego. Obecnie trwa modernizacja całego kompleksu dworcowego, która rozpoczęła się w połowie stycznia 2015.

Budynek dworca usytuowany jest na poziomie ulicy, torowisko zaś na nasypie, dzięki czemu nie ma konieczności dwukrotnego pokonywania schodów. W budynku są dwie oddzielne poczekalnie połączone z przejściami podziemnymi prowadzącymi na perony. Pierwsze przejście podziemne, łączące główną halę dworca z peronami, zakończone jest pochylnią i schodami prowadzącymi do ul. Tarnogórskiej po przeciwnej stronie torów. Drugie łączy halę dworca PKS z peronami. Oprócz tego istnieją jeszcze przejścia podziemne na wschodnim i zachodnim krańcu peronów, niedostępne dla podróżnych. Niegdyś były to odpowiednio tunel bagażowy i tunel pocztowy, z których dostęp na perony zapewniały windy . Dodatkowo, w niewielkiej odległości od stacji, istnieje przejście podziemne łączące ul. Bohaterów Getta Warszawskiego z ul. Toszecką. Wnętrze budynku zdobione jest popularną w tamtym okresie mozaiką.

Gliwicki dworzec to dworzec przelotowy o czterech wysokich, wyspowych peronach pasażerskich o długości 284 m - 372 m. Wszystkie perony są zadaszone i wyposażane w system informacji głosowej i wizualnej.

Pomiędzy peronami pasażerskimi nr 1 i 2 oraz 2 i 3 znajdują się dwa niskie (o wysokości 30 cm nad poziomem główki szyny) perony służbowe, niedostępne dla pasażerów, a wykorzystywane przy naprawach i przeglądach lokomotyw i wagonów. Dawniej używane były także jako perony bagażowe i pocztowe.